Spoedkaart Medicatie in acute palliatieve situaties

Deze spoedkaart geeft aanbevelingen voor de medicamenteuze behandeling in acute palliatieve situaties bij volwassen patiënten. Middelen die regulier, zonder spoed, kunnen worden voorgeschreven, worden op enkele uitzonderingen na niet beschreven. Met palliatieve patiënten worden patiënten bedoeld bij wie de surprise question van toepassing is (‘zou het mij verbazen als deze patiënt binnen 12 maanden overlijdt?’).

Aanbevelingen uit NHG- en Pallialine-richtlijnen

De aanbevelingen in dit overzicht zijn ontleend aan de geldende NHG-richtlijnen en de NHG-behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties (2021). In situaties waar de bovenstaande richtlijnen niet voorzien, is gekozen voor de betreffende Pallialine-richtlijn geautoriseerd door dan wel afgestemd met het NHG.

Deze medicamenteuze adviezen zijn grotendeels gebaseerd op de inhoud van de visitetas van de huisarts zoals opgesteld door het NHG (versie 2019). Om de samenhang van dit document en de consistentie van de adviezen te waarborgen, zijn enkele aanpassingen doorgevoerd.

Dit overzicht wordt periodiek herzien.

Bronnen per indicatie:

  • Acute sedatie: Richtlijn Palliatieve Sedatie, versie 3.0, 2022;
  • Acute dyspneu: Pallialine Richtlijn Dyspneu in de palliatieve fase, 2015 en NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties, 2021;
  • Acute pijn: NHG-Standaard Pijn, 2021 en NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties, 2021;
  • Acuut braken: Pallialine Richtlijn Misselijkheid en Braken, 2014;
  • Acute onrust of agressie door bijvoorbeeld een delier: Pallialine Richtlijn Delier, 2010;
  • Acute angst/paniek: NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties, 2021;
  • Insult: NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties, 2021.

Project & werkgroep

Dit project is gestart door diverse kaderhuisartsen palliatieve zorg en spoedzorg als praktijkverbeterplan. In 2021 heeft het NHG de ontwikkeling van dit project overgenomen. Het overzicht is vastgesteld binnen het NHG-programma Spoedzorg (cluster Kwaliteit, Beleid en Implementatie) in nauwe samenwerking met het programma Richtlijnen, het programma Farmacotherapie en de expertgroep PalHag.

Samenstelling werkgroep:

WerkgroeplidAffiliatie/instelling
Dr. Jip de JongClusterhoofd KBI, senior wetenschappelijk medewerker NHG, huisarts n.p.
Dr. Margriet BoumaProgrammaleider R&W, senior wetenschappelijk medewerker NHG, huisarts n.p.
Carolien HooymansWetenschappelijk medewerker NHG, ziekenhuisapotheker
Dr. Aria SanaProgrammaleider Spoedzorg NHG, huisarts
Dr. Ivana van der GeestHuisarts
Astrid KoddeKaderhuisarts palliatieve zorg, lid PalHAG bestuur